همانطور که ميدانيد، امگا3 موجود در ماهي تقريباً در هيچ يک از موادغذايي يافت نميشود. در رابطه با ماهيهاي آزاد و پرورشي بايد گفت تفاوت بسيار کوچکي در مقدار امگا3 موجود در آنها وجود دارد. ماهيهاي آزاد که در دريا رشد ميکنند از موجوداتي به نام فيتوپلانگتونها تغذيه ميکنند که اين موجودات منبع امگا3 ماهيها را فراهم ميکنند لذا وقتي ماهيها از اين موجودات به عنوان غذا استفاده ميکنند، قطعا ميزان امگا3 در بدنشان بالا ميرود. اما در مورد ماهيهاي پرورشي بايد گفت فيتوپلانگتونها در دسترس نيستند و نميتوان براي افزايش امگا3 آن را در جيره غذايي ماهي گنجاند. به همين دليل ميزان امگا3 موجود در بدن ماهيهاي پرورشي در مقايسه با ماهيهاي آزاد کمتر است. خوشبختانه امروزه غذاي ماهيهاي پرورشي را با امگا3 غني کردهاند تا بتوانند تا حدي اين تفاوت را از بين ببرند.
در يک شرايطي توصيه ميشود از ماهيهاي پرورشي به جاي ماهيهاي آزاد استفاده شود؛ مثلا در دوران بارداري هميشه اين دغدغه ذهني وجود دارد که ماهيهاي آزاد ميتوانند آلوده به جيوه باشند. جيوه در قسمتهاي چرب ماهي مثل زير پوست، گوشت و کبد آن ذخيره ميشود و از آنجا که جيوه براي جنين بسيار سمياست و عوارض عصبي به دنبال دارد، بهتر است افراد در دوران بارداري از ماهيهاي پرورشي مثل قزلآلا استفاده کنند.
کلا ماهيها از نظر مواد مغذي و نوع چربي تفاوت چشمگيري ندارند و نميتوان گفت که مثلا ماهي سفيد ارزش غذايي بيشتري نسبت به ماهي شوريده دارد اما آنچه که مهم است (به ويژه در ماهيهاي جنوب مثل شير و شوريده) قابليت هضم راحت آنهاست. بهطور کلي، گوشت ماهيها در مقايسه با گوشت مرغ و گوشت قرمز چون بافت پيوندي تردتري دارند، راحتتر هضم ميشوند. مصرف ماهي شوريده، شير و حلوا که جزو ماهيهاي جنوب هستند به ويژه در دوران سالمندي که مشکلات اسيد معده و مشکلات گوارشي پيش ميآيد و هضم موادغذايي مشکلتر ميشود، قطعا مفيدتر است.
گوشت ماهي بهتر از مرغ است؛ چون هم امگا3 بالاتري دارد و هم اينکه انتقال بيماريهاي مشترک انسان و حيوانات در ماهيها کمتر اتفاق ميافتد و اين مزيت گوشت ماهي است.
امروزه مصرف قرصهاي امگا3 يا قرصهاي روغن ماهي رايج شده و افراد گمان ميکنند اگر از بوي ماهي بدشان ميآيد، ميتوانند امگا3 مورد نياز بدنشان را به کمک اين قرصها برطرف کنند. درست است که اين قرصها ميتوانند تامينکننده امگا3 باشند اما نبايد فراموش کرد که گوشت ماهي يکي از بهترين منابع پروتئين، فسفر، ويتامينهاي گروه B و D هم هست و بنابراين مصرف اين کپسولها جايگزين مناسبي براي خود ماهي محسوب نميشود.
مصرف گوشت ماهي در هيچ گروه سني ممنوعيت ندارد جز در بيماران مبتلا به نقرس که به آنها نيز توصيه ميشود تنها در يک وعده از برنامهغذايي روزانه گوشت بخورند. در واقع براي اين بيماران نيز منع مصرف ماهي نداريم، بلکه مصرف آن را محدود ميکنيم. تنها ميتوان گفت مصرف ماهي به افرادي که آلرژي به گوشت ماهي دارند، توصيه نميشود. نکته قابل توجه اين است که دماي نگهداري ماهي در آلرژيزايي آن نقش دارد. بهترين شيوه نگهداري ماهي حالتي است که تمام بدن ماهي در دمايي زير 5 درجه سانتيگراد نگهداري شود. آلرژي به ماهي نيز مانند ساير آلرژيهاي غذايي است و عمدتا به شکل بثورات پوستي، کهير و خارش و قرمزي پوست و در برخي افراد، خود را به شکل تنگي نفس نشان ميدهد.
چنين فردي به جاي مصرف ماهي ميتواند از ميگو و ساير آبزيان استفاده کند و اگر فردي به هر دليلي اصلا ماهي نميخورد، در رژيم غذايياش گردو گنجانده شود چون گردو نيز همتراز با گوشت ماهي امگا3 دارد.
به نام خدا
